دتکتور گاز، آشکارساز گاز و یا ردیاب گاز ابزارهای بسیار پیچیده ای هستند که یک یا چند گاز را در یک منطقه اندازه گیری یا نظارت می کنند

دتکتورهای گاز طراحی شده برای تشخیص گازهای قابل احتراق، گازهای سمی و کاهش اکسیژن؛

دتکتورهای گاز معمولاً بخشی از یک سیستم ایمنی هستند که در فضاهای محدود یا در سایر مناطقی که خطرات گاز می تواند منجر به قرار گرفتن در معرض سمی یا خطر آتش سوزی شود مستقر می شوند.

آشکارسازهای گاز یا قابل حمل و یا ثابت هستند.

دتکتورهای گاز قابل حمل:

ردیاب های گاز قابل حمل به عنوان وسایل ایمنی شخصی استفاده می‌شوند و هنگام ورود به فضاهای بسته یا سایر محیط‌های خطرناک روی لباس یا کمربند استفاده می‌شوند. این دستگاه‌ها معمولاً زمانی که گاز هدف شناسایی می‌شود زنگ خطر را به صدا در می‌آورند و به دارنده این امکان را می‌دهد تا با خیال راحت ترک کند.

 

دتکتورهای گاز ثابت:

محوطه آشکارسازهای گاز ثابت معمولاً در نزدیکی منطقه فرآیند یک کارخانه یا اتاق کنترل نصب می‌شوند و با سیستم SCADA برای نظارت مداوم و خاموش شدن خودکار در صورت شناسایی گاز هدف، کاربرد دارند.

دتکتورهای گاز سمی:

سنسورهای الکتروشیمیایی معمولاً برای تشخیص گازهای سمی مانند مونوکسید کربن، کلر و اکسیدهای نیتروژن استفاده می شوند. حسگرهای الکتروشیمیایی بسیار حساس هستند و هنگامی که الکترود با گاز مورد نظر تماس پیدا می کند، سیگنال الکتریکی منتشر می کنند.

سنسورهای نیمه هادی های اکسید فلز نیز گازهای سمی را شناسایی کرده و از یک فیلم حساس به گاز که از اکسیدهای قلع یا تنگستن تشکیل شده است استفاده می کنند.

فیلم با گازها واکنش نشان می دهد و در صورت وجود سطوح سمی دستگاه را فعال می کند.

سنسورهای اکسید فلزی در محدوده‌های رطوبت کم به خوبی عمل می‌کنند و قادر به تشخیص طیف وسیعی از گازها از جمله مواد قابل احتراق هستند.

دتکتورهای گاز قابل احتراق:

سنسورهای کاتالیزوری بر این اصل کار می کنند که وقتی مخلوط گاز/هوا قابل احتراق از سطح داغ کاتالیزور عبور می کند، احتراق رخ می دهد و گرمای حاصله دمای عنصر حسگر را افزایش می دهد. این به نوبه خود مقاومت یک سیم پیچ پلاتین را تغییر می دهد و می توان با استفاده از سیم پیچ به عنوان دماسنج دما در یک مدار پل الکتریکی استاندارد اندازه گیری کرد. سپس تغییر مقاومت مستقیماً با غلظت گاز در جو اطراف مرتبط است.

حسگرهای مادون قرمز از طریق سیستمی از فرستنده ها و گیرنده ها برای شناسایی گازهای قابل احتراق، به ویژه بخارات هیدروکربنی کار می کنند. به طور معمول، فرستنده ها منابع نور و گیرنده ها آشکارسازهای نور هستند. اگر گازی در مسیر نوری وجود داشته باشد، در قدرت انتقال نور بین فرستنده و گیرنده اختلال ایجاد می کند.

تعمیر، نگهداری و کالیبراسیون ردیاب های گاز:

اگرچه دتکتورهای گاز به طور کلی یک فناوری قابل اعتماد هستند، عملکرد مناسب آنها به نگهداری و کالیبراسیون مناسب بستگی دارد. بسیاری از سنسورها عمر مفیدی دارند، بنابراین لازم است از نیازهای سیستم فردی خود آگاه باشید.

کالیبراسیون و تست ضربه یک عنصر مهم در تعمیر و نگهداری منظم است، زیرا تأیید می کند که دستگاه به درستی سطح گاز را اندازه گیری می کند و در صورت نیاز زنگ هشدار را به صدا در می آورد.

دتکتور گاز وسیله ای است که وجود گازها را در یک منطقه، اغلب به عنوان بخشی از یک سیستم ایمنی تشخیص می دهد. یک آشکارساز گاز می تواند به اپراتورها در منطقه ای که نشت در آن رخ می دهد زنگ هشدار بدهد و به آنها فرصت خروج را بدهد. ردیاب گاز یک دستگاه بسیار مهمی است زیرا گازهای زیادی وجود دارد که می تواند برای زندگی ارگانیک مانند انسان یا حیوانات مضر باشد.


از دتکتورهای گاز می توان برای تشخیص گازهای قابل احتراق، قابل اشتعال و سمی و کاهش اکسیژن استفاده کرد. ردیاب گاز به طور گسترده در صنعت استفاده می شود و می توان آن را در مکان هایی مانند سکوهای نفتی برای نظارت بر فرآیندهای تولید و فناوری های نوظهور مانند فتوولتائیک، یافت.

دتکتور گاز در آتش نشانی هم کاربرد دارد.

تشخیص نشت گاز و فرآیند شناسایی نشت گاز بسیار خطرناک است که توسط حسگرها صورت میگیرد. علاوه بر این، شناسایی بصری را می توان با استفاده از یک دوربین حرارتی انجام داد. این حسگرها معمولاً از یک زنگ هشدار صوتی استفاده می کنند تا در صورت شناسایی گاز خطرناک به مردم هشدار دهند.

قرار گرفتن در معرض گازهای سمی همچنین می تواند در عملیات هایی مانند رنگ آمیزی، بخور، پر کردن سوخت، ساخت و ساز، حفاری خاک های آلوده، عملیات دفن زباله، ورود به فضاهای محدود و غیره رخ دهد. حسگرهای گاز الکتروشیمیایی و حسگرهای نیمه هادی اکسید فلزی (سنسورهای MOS). اخیراً سنسورهای تصویربرداری مادون قرمز مورد استفاده قرار گرفته اند. همه این حسگرها برای طیف گسترده ای از کاربردها استفاده می شوند و می توان آنها را در کارخانه های صنعتی، پالایشگاه ها، تولید دارو، تاسیسات بخور، کارخانه های خمیر کاغذ، تاسیسات هواپیما و کشتی سازی، تصفیه فاضلاب، وسایل نقلیه، و... پیدا کرد.

تاریخچه دتکتور گاز:

روش های تشخیص نشت گاز پس از کشف اثرات گازهای مضر بر سلامت انسان به یک نگرانی تبدیل شد. قبل از سنسورهای الکترونیکی مدرن، روش‌های تشخیص زودهنگام به ردیاب های گاز با دقت کمتری متکی بودند.

در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، معدنچیان زغال‌سنگ قناری‌ها را به‌عنوان یک سیستم تشخیص زودهنگام در برابر گازهای تهدیدکننده حیات مانند دی اکسید کربن، مونوکسید کربن و متان به داخل تونل‌ها می‌آوردند.

قناری که معمولاً پرنده ای بسیار خوش آواز است، اگر از این گازها خارج نشود، آواز خواندن را متوقف می کند و در نهایت می میرد و به معدنچیان سیگنال می دهد که به سرعت از معدن خارج شوند.

اولین دتکتور گاز در عصر صنعتی، لامپ ایمنی شعله (یا لامپ دیوی) بود که توسط سر همفری دیوی (انگلیسی) در سال 1815 برای تشخیص وجود متان (دمپ آتش) در معادن زیرزمینی زغال سنگ اختراع شد.

لامپ ایمنی شعله شامل یک شعله روغن است که در هوای تازه به ارتفاع خاص تنظیم می شود. برای جلوگیری از اشتعال با این لامپ ها، شعله در داخل یک آستین شیشه ای با شعله گیر مشبک قرار می گرفت. ارتفاع شعله بسته به وجود متان (بالاتر) یا کمبود اکسیژن (کمتر) متفاوت بود. تا به امروز، در نقاط خاصی از جهان، لامپ های ایمنی شعله هنوز کاربرد دارند.

اگرمی‌خواهید در زمینه دتکتورگازی یک حرفه‌ای تمام عیار شوید برروی لینک زیر کلیک کنید

انواع و کاربرد ردیاب گازی و نحوه نصب و راه‌اندازی دتکتورهای گاز

عصر مدرن تشخیص گاز در سالهای 1926-1927 با توسعه حسگر احتراق کاتالیزوری (LEL) توسط دکتر الیور جانسون آغاز شد. دکتر جانسون کارمند شرکت استاندارد اویل در کالیفرنیا (شورون کنونی) بود، او تحقیق و توسعه روشی را برای شناسایی مخلوط های قابل احتراق در هوا برای کمک به جلوگیری از انفجار در مخازن ذخیره سوخت آغاز کرد. یک مدل نمایشی در سال 1926 توسعه یافت و به عنوان مدل A مشخص شد. اولین کنتور عملی "نشانگر بخار الکتریکی" در سال 1927 با عرضه مدل B شروع به تولید کرد.


اولین شرکت تشخیص گاز در جهان، Johnson-Williams Instruments (یا J-W Instruments) در سال 1928 در پالو آلتو، کالیفرنیا توسط دکتر الیور جانسون و فیل ویلیامز تشکیل شد. J-W Instruments به عنوان اولین شرکت الکترونیکی در سیلیکون ولی شناخته می شود. در طول 40 سال بعد، J-W Instruments پیشگام بسیاری از "اولین‌ها" در عصر مدرن تشخیص گاز بود، از جمله ساخت ابزارهای کوچکتر و قابل حمل تر، توسعه یک دتکتور گاز اکسیژن قابل حمل و همچنین اولین ابزار ترکیبی که می تواند گازها و بخارات قابل احتراق را نیز تشخیص دهد.

با بهبود هزینه و عملکرد سنسورهای گاز الکترونیکی، آنها در طیف وسیع تری از سیستم ها گنجانده شده اند. استفاده از آنها در خودروها در ابتدا برای کنترل آلایندگی موتور بود، اما اکنون ممکن است از حسگرهای گاز نیز برای اطمینان از راحتی و ایمنی مسافران استفاده شود. سنسورهای دی اکسید کربن به عنوان بخشی از سیستم های تهویه کنترل شده با تقاضا در ساختمان ها نصب می شوند. سیستم‌های حسگر گاز پیچیده برای استفاده در سیستم‌های تشخیص پزشکی، نظارت و درمان، بسیار فراتر از استفاده اولیه آنها در اتاق‌های عمل، در حال تحقیق هستند. مانیتورهای گاز و آلارم‌های مونوکسید کربن و سایر گازهای مضر به طور فزاینده‌ای برای استفاده اداری و خانگی در دسترس هستند و از نظر قانونی در برخی از حوزه‌های قضایی مورد نیاز هستند.

در اصل، دتکتورها برای تشخیص یک گاز تولید می شدند. واحدهای مدرن ممکن است چندین گاز سمی یا قابل احتراق یا حتی ترکیبی را شناسایی کنند. آنالایزرهای گاز جدید می توانند سیگنال های اجزای یک عطر پیچیده را برای شناسایی چندین گاز به طور همزمان تجزیه کنند.